نیازهای فراغتی» مردم مازلو و تیلمن
1- نیاز به تجربههای جدید مثل مسافرت و ماجراجویی
2- نیاز به استراحت و تفریح
3- نیاز به فعالیت جسمی و سلامتی
اوقات فراغت Leisure Time
فراغت بهمعنای آسودگی و آسایش است، که معمولا در مقابل اشتغالات و درگیریهای روزمره، که نوعا موجب خستگی میشود، بهکار میرود.[1] مفهوم اوقات فراغت در لغت را میتوان بهطور خلاصه؛ زمانها، مواقع و ساعاتی دانست، که فرد در آسایش، استراحت و آرامش بهسر میبرد.[2]
می خواهیم نحوه گذراندن اوقات فراغت هر فردی را روانکاوی کنیم و از راز و رمز شخصیت آنان به نسبت گذران این دوران اطلاع پیدا کنیم.
اوقات فراغت به زمانهایی میگویند که فرد در آن فاصله زمانی از فعالیتهای کاری و وظیفهای اعم از وظایف شغلی، خانگی، تحصیلی و … آزاد است. این اوقات، زمان قبل یا بعد از فعالیتهای اجباری است.
دکترفرید براتیسده افزود: فعالیتهای اجباری آن دسته از فعالیتهایی هستند که فرد به دلایل مختلف به عنوان مثال برای کسب درآمد یا انجام وظایف مختلف یا اجرای بخشی از الزامات زندگی روزمره مجبور به انجام آنهاست. از جمله فعالیتهای اجباری میتوان به اوقات خورد و خوراک و خواب، انجام کار، مدرسه و دانشگاه و تحصیل کردن و انجام تکالیف خانگی و کارهای منزل اشاره کرد.
وی با بیان اینکه روانشناسان در تعریف و تعیین محدودههای اوقات فراغت و تمایز آن از سایر فعالیتها سه معیار را به عنوان شاخصهای اصلی اوقات فراغت ذکر کردهاند، گفت: شاخصهای اوقات فراغت شامل داشتن یک حالت ذهنی پذیرا برای انجام فعالیتهای اوقات فراغت، داوطلبانه بودن مشارکت و انجام آن فعالیتها و وجود نوعی انگیزش درونی پس انجام فعالیتها میشود.
براتیسده اضافه کرد: اگر این شاخصها را به عنوان شاخصهای عمده اوقات فراغت در نظر بگیریم، اوقات فراغت را میتوان اینگونه تعریف کرد: فعالیتهایی که فرد در زمان آزاد به صرف تمایل، آمادگی و انگیزه درونی و فارغ از سود و نفع مالی انجام میدهد به فعالیتهای اوقات فراغت معروف هستند.
دستهبندی اوقات فراغت
زمانهای فراغت و نوع فعاليت فراغتي در تهران
اکثر تحقيقات اين دوره نشاندهنده استفاده گسترده از برنامههاي رسانههاي جمعي در زمان فراغت است (زاهدي اصل، 1358؛ محمودي اشکور، 1369). نتايج تحقيق " بهرام(1367) نشان ميدهد که ميزان اوقات فراغت دانش آموزان به طور متوسط 4 ساعت در روز است و تحقيق مهديپور ( 1372 ) زمان فراغت دانشجويان را بين 3تا 5 ساعت در روز بيان مينمايد.
تعریف اوقات فراغت
لغت loisir در فرانسه و لغت leisure در انگليسي را به فراغت يا فراغ ترجمه كردهاند. واژه پايهگذار فرهنگ لاروس، فراغت را «سرگرمي، تفريحات و فعاليتهاي ميداند كه به هنگام آسودگي از كار عادي با شوق و رغبت به سوي آنها روي ميآورند.» در لغتنامه ليتره زبانشناس معروف فرانسه آمده است: «فراغت عبارت است از فرصت و زماني كه پس از به انجام رساندن كار و شغل روزانه باقي ميماند.»
شيوههاي فردي و فعال گذران اوقات فراغت
انجام امور خيريه
انجام اين امور كه ميتواند به صورت كارهاي عامالمنفعه، كمك به فقرا و كمكهاي آموزشي، كار فرهنگي و مذهبي است كه ميزان آن با افزايش سن افزايش مييابد اين گونه فعاليتها با اينكه ميتوانند زمينه پرورش اخلاقي و روحي را در جوانان افزايش دهند متأسفانه بسيار كم رواج دارد.
«الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُوْلَئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَأُوْلَئِكَ هُمْ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ»